Zehir · Zehirli yem bitkileri · Antikoagülan
Küflenmiş tatlı yonca zehirlenmesi
Sığır · Koyun · At · Domuz · Tüm türler
Bitki kimliği
Melilotus officinalis ve M. albus
Toksik kısım: Küflenmiş/bozulmuş kuru ot veya silaj
Toksik ilke: Dikumarol
Maruziyet: Uygun kurutulmamış veya nem almış büyük balya ve silaj
Özet
Küflenmiş Melilotus otu veya silajında kumarinin dikumarole dönüşmesi, sürü düzeyinde gecikmiş koagülopati ve spontan kanamaya neden olur.
Mekanizma
Dikumarol vitamin K geri dönüşümünü inhibe ederek faktör II, VII, IX ve X sentezini azaltır; PT önce, aPTT daha sonra uzar.
Endikasyon / yaklaşım
- Küflü yonca yeminin tüm sürüden derhal çıkarılması
- Seri PT/aPTT, hemogram ve kanama odağı değerlendirmesi
- Ağır kanama/anemide sağlıklı donörden tam kan transfüzyonu
- Veteriner hekim gözetiminde parenteral vitamin K1
- Operasyon veya doğum bekleyen hayvanlarda uzamış risk döneminin yönetimi
Kritik uyarılar
- Görünür küf olmaması yemin güvenli olduğunu kanıtlamaz.
- Kanama travma, operasyon veya doğumdan sonra belirginleşebilir; fetüs/yeni doğan etkilenebilir.
Kontrendikasyonlar
- Koagülopatik hayvanda gereksiz enjeksiyon, cerrahi veya travmatik işlem
- Vitamin K1'in IV uygulanması
Etkileşimler
- NSAİİ, antikoagülanlar ve trombosit işlevini bozan ilaçlar kanamayı artırabilir.
İstenmeyen etkiler
- Kas/eklem içi kanamaya bağlı sertlik ve topallık
- Hematom, epistaksis ve gastrointestinal kanama
- Anemi, masif kanama ve ölüm
Klinik örüntü
Sürü düzeyinde gecikmiş hemorajik sendrom: hematom, topallık, epistaksis/Gİ kanama, anemi ve uzamış PT; travma veya doğum sonrası ani ölüm görülebilir.
Antidotal yaklaşım
Vitamin K1 özgül antidotal yaklaşımdır; ağır kanama ve anemide tam kan transfüzyonu hızlı faktör/eritrosit desteği sağlar. Küflü yem mutlaka kesilir.
Yapılmaması gerekenler
- Sadece görünür küfe bakarak yemi güvenli ilan etmek
- Donör hayvanın aynı yemi tüketmediğini doğrulamadan transfüzyon yapmak
- Vitamin K3'ü K1'e eşdeğer kabul etmek
Arınma / kalıntı
Etkilenen gıda hayvanları ve bunlardan elde edilen ürünler, toksin/ilaç kalıntısı ve gıda güvenliği değerlendirmesi tamamlanıncaya kadar gıda zincirine sokulmamalıdır.
Doz / protokol notu
Bu eğitim özeti reçete değildir. Dekontaminasyon, antidot ve destek tedavisi; bitkinin kesin tanısı, yenilen kısım/miktar, tür, süre ve klinik-laboratuvar bulgularına göre veteriner hekim tarafından seçilmelidir.
Kaynak ve editoryal kayıt
İçerik kayıt tarihi: 2026-09-08 · Kayıttaki sorumlu: Toksikoloji Editör Kurulu
Kaynak sayısı: 1. Kitap bölümüne/sayfasına erişilmediyse çapraz doğrulama yapılmış kabul edilmez. Etiket kaynağı ile klinik kaynak aynı kapsamı desteklemez.