Zehir · Alkoller ve glikoller · Nefrotoksisite
Etilen glikol zehirlenmesi
Köpek · Kedi · Tüm türler
Özet
Antifriz maruziyeti sonrası hızla gelişebilen MSS depresyonu, metabolik asidoz ve geri dönüşsüz akut böbrek hasarıyla seyreden acildir.
Mekanizma
Alkol dehidrogenaz aracılı toksik metabolitler ağır metabolik asidoz, hipokalsemi ve renal tübüllerde kalsiyum oksalat hasarı oluşturur.
Endikasyon / yaklaşım
- Maruziyet zamanı belirlenirken eş zamanlı ABC stabilizasyonu
- Kan gazı, elektrolit, glukoz, renal değerler, anyon/osmol açığı ve idrar sedimentinin seri değerlendirilmesi
- Uygun çok erken ve asemptomatik maruziyette kontrollü gastrointestinal dekontaminasyon
- Erken dönemde fomepizol veya hastane koşullarında etanol protokolünün değerlendirilmesi
- IV sıvı ve metabolik bozuklukların düzeltilmesi; böbrek yetmezliğinde diyaliz seçeneği
Kritik uyarılar
- Antidotal pencere özellikle kedilerde çok kısadır; tedavi laboratuvar doğrulaması beklenerek geciktirilmemelidir.
- Erken dönem sarhoşluk benzeri bulgular geçse bile akut böbrek yetmezliği gelişebilir.
Kontrendikasyonlar
- Nörolojik olarak baskılanmış veya aspirasyon riski olan hayvanda kusturma
- Ev koşullarında etanol uygulaması
Etkileşimler
- Diğer MSS depresanları klinik değerlendirmeyi ve solunumu kötüleştirebilir.
İstenmeyen etkiler
- Ataksi, kusma ve depresyon
- PU/PD ve dehidrasyon
- Oligüri/anüri, akut böbrek yetmezliği ve nöbet
Klinik örüntü
Başlangıçta etanol benzeri MSS depresyonu ve kusma; ardından yüksek anyon/osmol açığı, metabolik asidoz, kalsiyum oksalat kristalleri ve ilerleyici akut böbrek hasarı.
Antidotal yaklaşım
Fomepizol veya kontrollü etanol tedavisi alkol dehidrogenazı hedefler ve yalnızca toksik metabolitler oluşmadan önce etkilidir. İleri renal hasarda antidot tek başına yeterli değildir.
Yapılmaması gerekenler
- Yüksek klinik şüphede doğrulama sonucunu bekleyerek tedaviyi geciktirmek
- Nörolojik belirti varken kusturmak
- Aktif kömürün etkili olduğunu varsaymak veya evde etanol vermek
Arınma / kalıntı
Gıda değeri olan hayvan ve ürünleri, kalıntı ve gıda güvenliği değerlendirmesi tamamlanıncaya kadar gıda zincirine sokulmamalı; karar yetkili veteriner hekim ve resmî makamlarla yürütülmelidir.
Doz / protokol notu
Bu özet reçete değildir. Antidot, acil ilaç, sıvı ve dekontaminasyon protokolü; tür, maruziyet zamanı, klinik ve laboratuvar bulguları ile ürün içeriğine göre veteriner hekim tarafından belirlenmelidir.
Kaynak ve editoryal kayıt
İçerik kayıt tarihi: 2026-09-08 · Kayıttaki sorumlu: Toksikoloji Editör Kurulu
Kaynak sayısı: 1. Kitap bölümüne/sayfasına erişilmediyse çapraz doğrulama yapılmış kabul edilmez. Etiket kaynağı ile klinik kaynak aynı kapsamı desteklemez.