Zehir · Gıda kaynaklı · Metilksantinler
Çikolata ve metilksantin zehirlenmesi
Köpek · Kedi
Özet
Teobromin ve kafeine bağlı gastrointestinal, kardiyak ve nörolojik uyarılma tablosudur; risk ürün türü ve kakao yoğunluğuna göre değişir.
Mekanizma
Metilksantinler adenozin reseptörlerini antagonize eder, fosfodiesterazı inhibe eder ve katekolamin etkisini artırarak MSS ve kardiyak uyarılmaya neden olur.
Endikasyon / yaklaşım
- Ürünün türü/kakao oranı, miktarı, hayvan ağırlığı ve zamanı üzerinden risk değerlendirmesi
- Yalnızca yakın zamanlı ve klinik olarak normal hastada veteriner gözetimli dekontaminasyon
- EKG, kan basıncı, vücut sıcaklığı, sıvı-elektrolit ve nörolojik durum izlemi
- IV sıvı; aritmi, ajitasyon, tremor veya nöbetin bulguya özgü tedavisi
Kritik uyarılar
- Kakao tozu ve bitter/hamur çikolata sütlü çikolataya göre çok daha yoğun metilksantin içerebilir.
- Tekrarlanan kusma ve aktif kömür uygulaması dehidrasyon ve hipernatremi riskini artırabilir.
Kontrendikasyonlar
- Semptomatik, nörolojik veya aspirasyon riski olan hastada kusturma
Etkileşimler
- Sempatomimetikler ve diğer uyarıcılar taşikardi/aritmi riskini artırabilir.
İstenmeyen etkiler
- Kusma, huzursuzluk ve hipertermi
- Taşikardi ve aritmiler
- Tremor, nöbet ve ağır olguda ölüm
Klinik örüntü
Uyarıcı-metilksantin toksidromu: kusma, poliüri, huzursuzluk, taşikardi, hipertermi, tremor ve nöbet; aritmiler görülebilir.
Antidotal yaklaşım
Spesifik antidot yoktur. Erken ve güvenli dekontaminasyonun ardından sıvı tedavisi, kardiyak izlem ve semptomlara yönelik antiaritmik/antikonvülzan yaklaşım uygulanır.
Yapılmaması gerekenler
- Evde tuz, deterjan veya kontrolsüz hidrojen peroksitle kusturma
- Çikolata türünü hesaba katmadan yalnızca gram üzerinden karar verme
- Semptomatik/dehidrate hastada aktif kömürü otomatik uygulamak
Arınma / kalıntı
Gıda hayvanlarında veteriner toksikoloji ve kalıntı değerlendirmesi gerekir.
Doz / protokol notu
Bu özet reçete değildir. Antidot, acil ilaç, sıvı ve dekontaminasyon protokolü; tür, maruziyet zamanı, klinik ve laboratuvar bulguları ile ürün içeriğine göre veteriner hekim tarafından belirlenmelidir.
Kaynak ve editoryal kayıt
İçerik kayıt tarihi: 2026-09-08 · Kayıttaki sorumlu: Toksikoloji Editör Kurulu
Kaynak sayısı: 1. Kitap bölümüne/sayfasına erişilmediyse çapraz doğrulama yapılmış kabul edilmez. Etiket kaynağı ile klinik kaynak aynı kapsamı desteklemez.